Strona każe wkleić kod do Windows? Zatrzymaj fałszywą CAPTCHA na komputerze sklepu
Pracownik otwiera stronę, żeby sprawdzić informację potrzebną do zamówienia. Widzi znajome pole „Nie jestem robotem”, a chwilę później instrukcję wklejenia kodu do systemowego okna. Właśnie tutaj warto przerwać. Dostęp do artykułu czy katalogu nie powinien wymagać wykonywania poleceń na komputerze sklepu.
Pracownik otwiera stronę, żeby sprawdzić informację potrzebną do zamówienia. Widzi znajome pole „Nie jestem robotem”, a chwilę później instrukcję wklejenia kodu do systemowego okna. Właśnie tutaj warto przerwać. Dostęp do artykułu czy katalogu nie powinien wymagać wykonywania poleceń na komputerze sklepu.
Rozpoznaj czynność, której żąda strona
CERT Polska opisał mechanizm fałszywej CAPTCHA w listopadzie 2024 roku. Zamiast sprawdzić użytkownika, strona nakłania go do uruchomienia szkodliwego kodu. Logo przypominające znaną usługę nie potwierdza bezpieczeństwa. Najważniejsze pytanie brzmi: czy zadanie pozostaje w przeglądarce, czy każe otworzyć narzędzie do wydawania poleceń komputerowi? Źródło: ostrzeżenie CERT Polska z 2024 roku.
Nie trzeba rozumieć podsuniętego ciągu znaków. Sama prośba o wklejenie go do okna „Uruchom”, Terminala albo PowerShella wystarcza, by zatrzymać taką weryfikację. Nie testuj instrukcji na drugim komputerze ani nie przesyłaj jej koledze z prośbą, żeby spróbował.
Jeśli tylko zobaczyłeś komunikat
Zamknij kartę bez wykonywania instrukcji. CERT wyjaśnia, że samo wyświetlenie takiej strony nie oznacza jeszcze infekcji w opisanym ataku. Nie wracaj na nią, żeby zdobyć brakujący zrzut. Możesz przekazać posiadany adres i opis komunikatu przez formularz CERT Polska. Źródło: aktualny poradnik CERT o fałszywych testach.
W sklepie zapisz, jakiej informacji szukałeś przed pojawieniem się komunikatu. Jeśli potrzebujesz cennika lub instrukcji dostawcy, wróć do znanego wcześniej adresu albo posiadanego dokumentu. Nie obchodź ostrzeżeń przeglądarki pod presją oczekującego zamówienia.
Jeśli polecenie zostało już wykonane
Zgodnie z poradnikiem CERT odłącz komputer od internetu: wyłącz Wi-Fi i odłącz przewód sieciowy. Przerwij logowanie na nim do firmowych usług. Z innego, zaufanego urządzenia zmień hasło poczty, następnie pozostałych używanych kont, oraz wyloguj inne sesje, jeśli usługa to umożliwia. Sama zmiana hasła może nie odebrać istniejącego dostępu. Przed powrotem do pracy komputer wymaga sprawdzenia i zabezpieczenia przez kompetentną osobę; może być potrzebna ponowna instalacja systemu. Źródło: zalecenia CERT po uruchomieniu polecenia.
Nie obiecuj zespołowi, że zamknięcie strony rozwiązało sprawę. CERT opublikował w lutym 2026 roku analizę rzeczywistej infekcji w jednej dużej polskiej organizacji. To opis konkretnego incydentu, bez reprezentatywnej próby sklepów i bez pomiaru prawdopodobieństwa ataku na Twoją firmę. Źródło: analiza ClickFix z 2026 roku.
Oddziel zabezpieczenie komputera od realizacji zamówień
Proponujemy prostą kartę zdarzenia: które stanowisko przerwało pracę, kto go używał, przybliżona godzina oraz czy polecenie wykonano, czy tylko zobaczono instrukcję. Nie wpisuj do niej haseł. Zaznacz też czynności pozostawione w połowie, na przykład przygotowany dokument lub rozpoczęte pakowanie.
Przed przejęciem zadania na sprawdzonym stanowisku porównaj jego aktualny stan w systemie sprzedaży i na stole pakowania. Nie ponawiaj automatycznie dokumentu czy wysyłki tylko dlatego, że poprzedni komputer przestał być dostępny. To organizacyjny sposób ograniczenia dodatkowych pomyłek, a nie metoda usuwania infekcji.
Przećwicz jedno zdanie przed następną zmianą
Ustal z pracownikami regułę: „Weryfikacja strony każe mi uruchomić coś w Windows — przerywam i informuję osobę odpowiedzialną za stanowisko”. Podczas krótkiej rozmowy pokaż opis sytuacji, bez otwierania podejrzanej witryny i bez prawdziwych poleceń. Poproś każdego o wskazanie momentu zatrzymania. Odbiorem takiego ćwiczenia jest właściwa decyzja pracownika, nie liczba obejrzanych slajdów.
Źródła
- CERT Polska: Uwaga fałszywa CAPTCHA, czyli nie daj się zainfekować, 20.11.2024
- CERT Polska: Uważaj na fałszywe testy CAPTCHA
- CERT Polska: ClickFix w akcji: jak fake captcha może zaszyfrować całą firmę, 17.02.2026