Data na żywności: kiedy zdjąć produkt ze sprzedaży?

Na regale stoją dwa opakowania podobnego produktu. Jedno ma zapis „najlepiej spożyć przed”, drugie „należy spożyć do”. Pracownik przepisuje do arkusza same cyfry, pomijając słowa. W ten sposób gubi informację potrzebną do prawidłowego odczytania etykiety. Kontrolę zacznij od pełnego oznaczenia na konkretnej partii.

Dwa znaczenia daty, jedna granica dla sprzedaży

GIS w wyjaśnieniu z 12 maja 2026 roku rozróżnia datę minimalnej trwałości, dotyczącą zachowania właściwości prawidłowo przechowywanej żywności, oraz termin przydatności do spożycia, związany z bezpieczeństwem produktów szybko psujących się. W Polsce po upływie zarówno jednej, jak i drugiego żywność trzeba wycofać z obrotu.

Informacja, że produkt po dacie minimalnej trwałości nie musi od razu stać się niezdatny do spożycia, dotyczy innego pytania niż możliwość oferowania go w sklepie. Nie traktuj oceny zapachu ani wyglądu jako podstawy do przedłużenia sprzedaży. Data również nie zastępuje wymaganych warunków przechowywania.

Przepisz całe oznaczenie

Dla sprawdzanej partii zanotuj produkt, miejsce składowania, ilość, pełne sformułowanie i datę. Zajrzyj w miejsce wskazane przez etykietę, jeśli nadruk jest na spodzie albo zgrzewie. Nie zakładaj, że data na kartonie zbiorczym została już poprawnie przeniesiona do wszystkich zapisów magazynowych.

Różnica w słowach ma praktyczne znaczenie. GIS podaje, że oznaczenie „najlepiej spożyć przed” z konkretnym dniem pozwala na obrót do końca dnia poprzedzającego wskazaną datę. „Najlepiej spożyć przed końcem” miesiąca oznacza koniec tego miesiąca, a „należy spożyć do” konkretnego dnia obejmuje również ten dzień. Te przykłady zakładają spełnienie pozostałych wymagań bezpieczeństwa i jakości.

Nie dopisuj wygodnego dnia do miesiąca

Przykład DEMO: na opakowaniu widnieje „najlepiej spożyć przed końcem 11.2026”. Zapisz właśnie tę postać i ustal wynikający z niej moment wycofania zgodnie z wyjaśnieniem GIS. Jeżeli używany arkusz wymaga konkretnego dnia, zachowaj obok oryginalne oznaczenie oraz regułę jego przeliczenia. Inaczej późniejsza kontrola nie pokaże, czy dzień pochodził z opakowania, czy z przyjętego sposobu zapisu.

Osobno zaznacz datę nieczytelną lub niepełną. IJHARS przypomina, że obowiązkowe oznaczenia mają być widoczne i czytelne; gdy data znajduje się w innym miejscu, trzeba wskazać, gdzie jej szukać. Nie odtwarzaj brakującego nadruku na podstawie podobnego opakowania z sąsiedniej dostawy.

Ustal godzinę kontroli i zakres zatrzymania

Przygotuj własny przegląd partii z odpowiednim wyprzedzeniem przed granicą sprzedaży. Częstotliwość dobierz do asortymentu i organizacji pracy. Sprawdzenie raz w miesiącu nie rozwiąże problemu produktów, których daty kończą się pomiędzy przeglądami. Wyznacz osobę, która wykonuje kontrolę także podczas nieobecności kierownika.

Po wykryciu partii do wycofania sprawdź wszystkie miejsca, z których może trafić do kupującego: regał, strefę kompletacji i przygotowane zamówienia. Zapisz, które ilości odnaleziono i gdzie je odłożono. Następnie potwierdź, że zatrzymane sztuki nie są nadal kierowane do realizacji nowych zamówień. To propozycja organizacji pracy, bez założenia, że każdy program sam obsługuje daty partii.

Na koniec porównaj wynik kontroli fizycznej z zapisami. Jeżeli w rejestrze widnieje wycofanie dziesięciu sztuk, a odnaleziono dziewięć, pozostaw jawną sprawę do wyjaśnienia. Zamknięcie arkusza nie zastępuje ustalenia, co stało się z brakującą sztuką.

Źródła

• GIS — Najlepiej spożyć przed, należy spożyć do: znaczenie i obrót
• IJHARS — Komunikat dla przedsiębiorców: oznakowanie środków spożywczych

Powiązane materiały